Het thema van de lezing is energie en er wordt in detail ingegaan op volgende items:

- Energie besparen in de industrie begint bij procesanalyse.
- Energy Management gelinkt aan de Europese Norm: "Energy-Management: EN 16001 VS 50001"
Inleiding door Kristin Driessens, Afdelingshoofd EIA & Compliance, SGS Belgium NV

Meer info in bijgevoegd document.

Het inschrijvingsformulier kan u hier downloaden.

Wanneer u deze Nieuwjaarsbrief leest, zijn de donkerste dagen van 2009 alweer voorbij. Mogelijk heeft u wat tijd genomen voor reflectie en heeft u even teruggeblikt op uw eigen ervaringen en belevenissen van het afgelopen jaar.

Ondanks een jaar van economische crisis en recessie, realiseerden onze industriële klanten belangrijke energiebesparingen, mede dankzij overheidssubsidies en premies:
- bedrijven die investeerden in nieuwe hoogrendement warmtekrachtinstallaties (rendementen van 100 tot 104% op calorische onderwaarde met terugverdientijden van 2 à 3 jaar);
- bedrijven die hun stoominstallatie up-to-date brachten met een rendementsverhoging tot 30%;
- bedrijven die hun productieapparaat stevig onder handen namen en mooie rendementswinsten boekten;
- bedrijven die de mogelijkheden van biomassa concreet gingen uitwerken.

Voor INDEA was 2009 ook een jaar van groei: van bestaande klanten kregen wij een resem van herhaalopdrachten, en industriële nieuwkomers breidden ons klantenbestand uit tot meer dan 300 referenties. Gelukkig kwam Jan Limet, ingenieur en een krak in financiële analyse van projecten, begin januari 2009 onze rangen versterken.

Als kers op de taart verkregen wij eind 2009 de erkenning van "dienstverlener voor de KMO-portefeuille", waardoor KMO's een tegemoetkoming van 50% kunnen ontvangen wanneer zij beroep doen op onze diensten. Als dat geen mooi nieuwjaarsgeschenk is!

Onze objectieven voor 2010?
- onze klanten bijstaan met deskundig advies rond optimalisering van processen en decentrale energieproductie, waarbij aandacht geschonken wordt aan de warmte-koude-integratie van de energievraag, restwarmterecuperatie en energieproductie, om zodoende in elke situatie de meest geschikte technologie (recuperatie restwarmte, WKK, ORC, warmtepomp, ...) te selecteren;
- onze klanten begeleiden bij de implementatie van projecten, opdat - zowel bij ontwerp, offerteaanvraag, installatie, inbedrijfstelling en onderhoud - het "energetisch optimum" gegarandeerd blijft.

Tot slot blijven wij ook trouw aan onze filosofie om onze kennis te delen: via onze blog, via de cursus "energiemanager" i.s.m. Amelior (4de editie start 28/01/10) en via diverse artikels en lezingen.

Wij bedanken onze klanten voor de fijne samenwerking.
Alle medewerkers van INDEA wensen u een gezond, inspirerend en energiek 2010.

Jan, Valérie & Willy.

In dit kader werkte INDEA een project uit in samenwerking met de KdG-Hogeschool waarbij twee installaties van dichtbij op verschillende punten gemonitord zullen worden, één op basis van vlampijpketels, en één op basis van waterpijpketels (type Clayton).

Wil u van deze gelegenheid gebruik maken om uw installatie beter leren kennen? Dan kan u uw stoominstallatie "kandidaat stellen" voor deelname aan dit project.

Wat zijn de voorwaarden? U bent bereid de ketel ter beschikking te stellen voor meting gedurende een aantal weken. De installatie is bovendien voorzien van een aardgasmeter, stoommeter en watermeter op het voedingswater. Modulerende werking en spui op geleidbaarheid zijn pluspunten.

Wat krijgt u in de plaats? Na afloop van het project ontvangt u feedback omtrent de werking van de installatie. Eveneens geven we u advies omtrent de mogelijkheden tot optimalisatie.

Een uitgelezen kans om uw installatie echt te leren kennen? We kijken de kandidaatstelling van uw installatie tegemoet via valerie.degroote@indea.be .

Disclaimer
INDEA houdt zich het recht voor de installatie te selecteren volgens de behoeften van het project. Een kandidaatstelling verbindt INDEA tot niets.

We merken op dat de wijze van uitbating van de stoomketel mede bepalend is voor het aandeel en de grootte van bovenvermelde componenten. Zo zal een lage retour aan condensaten aanleiding geven tot een hoger waterverbruik, hogere kosten voor waterbehandeling, en ook hogere brandstofkosten, omdat meer suppletiewater moet worden opgewarmd. Zo ook is de kwaliteit van het suppletiewater van belang. Want een hogere geleidbaarheid betekent meer spuien, wat een verlies aan water en energie inhoudt.

Een voorbeeldberekening nemen we deze keer niet op in onze blog, maar wel een handige Excel-tool waarmee u zelf snel aan de slag kunt. Na invulling van de groene velden volgens de parameters die in uw bedrijf gelden krijgt u snel een idee van de kostprijs van 1 ton stoom in uw bedrijf.

Via deze  link kan u de excel-tool downloaden.

Zoals beloofd plaatsen we op onze website een calculator waarmee u zelf diverse brandstofstromen kan omrekenen naar primaire energie.

Aardgas

De aardgasfactuur van een bedrijf wordt normaliter uitgedrukt in kWhbvw of MWhbvw. Eerst rekenen we de bovenste verbrandingswaarde (bvw) om naar onderste verbrandingswaarde (ovw) door te vermenigvuldigen met de factor 0,903. Door te vermenigvuldigen met 3600 zetten we "Wattuur" om naar "Joule". Om de getallen hanteerbare te houden werken we in de praktijk met GJ (10^9 J) of PJ (10^15 J).

Elektriciteit

De elektriciteitsfactuur, die is uitgedrukt in kWhsec of MWhsec, wordt omgezet naar primaire energie door een opwekkings- en transportrendement van 40% in rekening te brengen. Daarna volgt zoals bij aardgas de omzetting van "Wattuur" naar "Joule".

Calculator

Via deze link kan u een excel downloaden waarmee u eenvoudig de omzetting van verschillende brandstofstromen naar primair energieverbruik kan maken. Als toemaatje wordt ook de corresponderende CO2-emissie berekend.

Op 24 september start in het stoomtrainingcentrum van Spirax Sarco in Zwijnaarde de VIK-cursus "Stoom in mijn bedrijfsomgeving".

Cursisten kunnen deelnemen aan 4 modules waarin onder meer inleidende stoomaspecten, meet-en regeltechniek, montage en onderhoud en het ketelhuis aan bod komen.

Een aanrader voor gebruikers van een stoominstallatie!

Willy Somers, senior consultant bij INDEA zal tijdens de module "Ketelhuis" ingaan op de efficiëntie van stoominstallaties en energiebesparingen in stoominstallaties.

Meer informatie en inschrijvingsmodaliteiten zijn te vinden op de website van de Vlaamse Ingenieurskamer (VIK).

In deel één gaan we dieper in op het besluit energieplanning, lichten we toe wanneer en waarom een energiestudie/ energieplan nodig is, en staan we ook stil bij het nut van een energieplan voor uw bedrijf. We staan ook stil bij de visie van INDEA omtrent het gebruik van het energieplan als tool voor de energiemanager.

In deel twee staan we stil bij de prioriteiten in energiebesparing en hernieuwbare energie. We gaan in op de vraag welke maatregel de hoogste prioriteit verdient en maken een lijstje, gaande van procesinnovatie tot decentrale energieproductie. Aan de hand van een concrete case wordt de stellingname verduidelijkt.

Inschrijven:

Klik hier om in te schrijven via www.bemas.be

Spreker:

Valérie de Groote - INDEA

Tijdstip:

Dinsdag 19/5/2009 - 17u45

Locatie:

ERIKS nv, Boombekelaan 3, 2660 Hoboken

Meer nog: bezoek ons op stand 4124 en ontdek hoe u tot 18.000 euro steun ontvangt voor de uitvoering van het energiebeleid in uw bedrijf.

Registreert u NU gratis via deze link!

De gedemonstreerde programma's voor het berekenen van flash-stoom en de kostprijs van 1 ton stoom/condensaat kunnen eenvoudig aangevraagd worden door middel van een mailtje naar Valérie de Groote.

Interessant is de vergelijking tussen verschillende technologieën (REG, PV, WKK, wind) met hun respectievelijke specifieke investeringskost en subsidies. Tot slot worden een aantal randvoorwaarden die de opmars van decentrale, CO2-vriendelijk, elektriciteitsproductie kunnen versterken aangehaald.

U kan het artikel lezen of downloaden op de website van ITM.

Module Energiebeheer door Valérie de Groote 

Elektriciteit - pompsystemen door Willy Somers

bijdrage aan het thema "Klimaat en Energie" door Willy Somers

Stoom: fatale stoombeheoefte en efficiënte productie door Willy Somers

Inschrijven kan via de respectievelijke websites.

Tot binnenkort?

Bedrijven en ondernemingen die op een ecologische wijze investeren kunnen binnenkort dus rekenen op een hogere premie van de Vlaamse overheid. Ook het beschikbaar budget neemt toe van 75 tot 120 miljoen euro. Per call is dus 40 miljoen euro beschikbaar. Daarnaast zouden meer technologieën toegevoegd worden aan de lijst die in aanmerking komt voor de ecologiepremie.

Voorlopig is nog onduidelijk vanaf wanneer de verhoogde percentages van toepassing zijn (volgende call?) en welke technologieën aan de lijst toegevoegd worden.

Wordt dus vervolgd ...

Het volledige persbericht vindt u hier. Meer informatie over de aanvraagprocedure vindt u op www.ecologiepremie.be, van zodra de website terug online is.

Je werkt in nauw overleg met de INDEA-adviseurs die deze documenten dagdagelijks gebruiken. Interesse in “energie” toegepast op industriële bedrijven is zeker een pluspunt.

Geïnteresseerd?
Mail dan jouw CV naar Willy Somers. Vergeet niet je relevante Excel-ervaring in de verf te zetten. Wij nemen contact met jou op.

De gedetailleerde jobomschrijving kan je hier downloaden.

U kan het resultaat zelf beoordelen op: www.energiesparen.be.

Als bezoeker is het nu mogelijk om voor een bepaald 'profiel' te kiezen, bijvoorbeeld "industrieel bedrijf" om zodoende de informatie gefilterd voorgeschoteld te krijgen.

De vertrouwde pagina's omtrent het besluit energieplanning en de convenanten vindt u onder "voor ondernemingen" in het menu "zuinig met energie", of rechtstreeks via deze link.

Regelmatig nog krijgen we vragen van bedrijven: “We bereiden de milieuvergunningsaanvraag voor een nieuwe (productie)installatie voor, moeten we ook een energiestudie laten opstellen? Hoe berekenen we het primair energieverbruik? Hoeveel is 10 TJ, ...."

Reden genoeg dus om hier in onze blog wat dieper op in te gaan.

1. 1. Energiestudie: Wat is het?

De term energiestudie komt uit het Besluit energieplanning. Dit zegt dat, “Voor nieuwe inrichtingen met een totaal jaarlijks energiegebruik van tenminste 0,1PJ of bij een wijziging aan een bestaande installatie, die een (primair) meerverbruik van tenminste 10 TJ per jaar met zich meebrengt , moet bij de vergunningsaanvraag een energiestudie gevoegd worden.”
In deze studie moet bewezen worden dat de nieuwe (of gewijzigde) installatie aan bepaalde criteria van energie-efficiëntie voldoet.

Praktisch: een nieuwe installatie geraakt maar vergund als ze voldoende efficiënt is op gebied van energie en het is aan het bedrijf om, in samenwerking met een externe energiedeskundige, aan te tonen dat dit zo is.

1. 2. De installatie ligt op de ontwerptafel – hoeveel energie zal ze verbruiken?

Meten is weten, een waarheid als een koe, maar voor een installatie in ontwerpfase komen we hiermee niet verder. Om het energieverbruik van een nieuwe installatie te kennen, moeten we dus op een andere manier te werk gaan. Hoe dan ook: het resultaat is steeds een schatting!

Hoe kunnen we het verbruik inschatten? Voor een aantal processen zijn kengetallen ter beschikking, die het energieverbruik uitdrukken per geproduceerde hoeveelheid eindproduct. Dit kan bijvoorbeeld in GJ per hectoliter bier zijn, of MWh/ton stoom, noem maar op. Ook uw leverancier van de machines of het procédé kan u kengetallen aanleveren.

Een andere manier is om op basis van geïnstalleerde vermogens, draaiuren en geschatte belastingen tot het verbruik te komen.

1. 3. Een voorbeeldje: In mijn bedrijf wordt een nieuwe stoomketel geplaatst.

De ketel zal een oude ketel vervangen die 1 ton stoom per uur produceert. Hiervoor hebben we (bij een gemiddelde belasting van 80%) een vermogen van 830 kW nodig. De ketel werkt 5000 uren per jaar.

Rekening houdend met een globaal rendement van 85% bedraagt het aardgasverbruik (COW!) dan:

830 kW x 5000 u/j x 0,80 /0,85 /1000 = 3.941 MWh/jaar

Of omgerekend naar GJ:

3.941 MWh x3600/1000 = 14.188 GJ

Door nogmaals te delen door 1000 bekomen we tot slot het verbruik in Tera-Joule: 14,2 TJ! Voor deze installatie is dus een energiestudie vereist, op voorwaarde dat het totale energieverbruik van het bedrijf groter is dan 0,1 PJ. Dit kan op analoge wijze op basis van de facturen berekend worden.

1. 4. Goochelen met Giga’s, Tera’s en Peta’s

Waarvoor stond Giga nu weeral? 10 tot de 9, of toch iets anders? Is een Peta groter dan een Tera, of was het omgekeerd? Een handig overzichtje van alle SI-prefixes vindt u op Wikipedia.

Een handige tool om de primaire energieverbruiken te berekenen op basis van de aardgas- en elektriciteitsverbruiken wordt ter beschikking gesteld door de overheid op de website van VEA u kan het excel-bestandje hier ook downloaden.

1. 5. Ik heb een energiestudie nodig: en nu?

Ok, we hebben de berekeningen uitgevoerd en hieruit blijkt dat we een energiestudie nodig hebben. Wat nu?

Voor het opstellen van een energiestudie heeft u een externe energiedeskundige nodig. In een volgende blogpost zullen we dieper ingaan op de voorwaarden waaraan deze deskundige moet voldoen, wat zo’n energiestudie nu juist inhoudt en hoe de uitwerking van een energiestudie verloopt. 

Uit goede bron heeft INDEA vernomen dat het in te vullen sjabloon dit jaar lichtjes gewijzigd is. Aankondigingen daaromtrent zijn nog niet verschenen, maar worden binnenkort verwacht op www.auditconvenant.be en uiteraard ook op de INDEA-blog.

INDEA dankt van harte ADPO en Callens&EMK voor hun gastvrijheid en medewerking.

De presentatie van de cursus kan u terugvinden in de rubriek informatie.

CMS, een web-opbouw waarmee de gebruiker zelf webmaster wordt, sluit aan bij de visie van INDEA om voortdurend nieuwe, bruikbare informatie ter beschikking te stellen van de bezoekers.

Het publiek beloonde INDEA met de derde prijs in de categorie S.E.O.!

Onze dank gaat dan ook uit naar iedereen die een stem uitbracht, alsook naar het volledige Netlash-team. Dankjewel!

Een energieplan opstellen? Een thema-audit laten uitvoeren, procesgerelateerd of met focus op de nutsvoorzieningen? Nog tot eind 2007 kan u genieten van een subsidie!

Reageer dus NU, want op 31 december 2007 is het definitief te laat.

Deadline voor indienen monitoringplan 2008 - 2012 blijft 15 november.

Het boek is praktisch opgevat en geeft het volgende weer:

• praktische informatie om een ketel te bedrijven;
• informatie rondom verschillende type ketels;
• energiebesparingsopties;
• informatie over diverse condenspotten;

Absoluut een must voor iedereen die met stoom te maken krijgt!

Voor de deelnemers aan de cursus Energiemanager van Amelior is er goed nieuws: dit boek wordt als syllabus gebruikt bij de sessie over stoom die verzorgd wordt door Willy Somers. Deelnemers ontvangen een gratis exemplaar.

 Meer info over het boek is te vinden in de rubriek 'Informatie' 

Willy Somers van INDEA bracht een kort betoog over het uitzonderlijk rendement van de installatie en de invloed van de warmterecuperatie op de certificaten.

We kunnen dit als volgt kort samenvatten:

- Een hoog rendement van de warmtekrachtinstallatie wordt in de eerste plaats gerealiseerd door valorisatie van álle beschikbare warmte. Verhoging van het rendement geeft aanleiding tot extra certificaten.

- Nuttige toepassingen voor de warmte op hoge en lage temperatuur zijn hiervoor een must. Daarnaast noteren we dat het systeem van de certificaten gevoelig is voor de exergie van de gerecupereerde stromen.

- Tot slot werd aangetoond dat ook bijstook aanleiding geeft tot een verhoging van het aantal certifcaten.

Voor wie er niet bij kon zijn zetten we bij deze de presentaties van de sprekers online. U vindt de slides in de INFORMATIE-rubriek, onder downloads.

Het gloednieuwe sjabloon is te downloaden op de website van het departement LNE. Op de handleiding is het nog even wachten, maar met de gekregen toelichting en de tekst van de beschikking kunnen we alvast aan de slag!

Onderwerp van de studienamiddag is de unieke warmtekrachtinstallatie van AGFA, bestaande uit 4 gasmotoren van elk 2 MWe, uitgerust met recuperatieketels voor oververhitte stoom, economisers en rookgascondensors.

De doorgedreven valorisatie van de beschikbare warmte maakt dat een rendement van meer dan 100% kan gehaald worden.

Uiteraard zal ook INDEA van de partij zijn. Willy Somers zal de resultaten van de installatie na 9 maand werking presenteren, en simuleert de werkingcondities met en zonder bijstook.

Een aanrader!

Inschrijven kan via de website van Energik.

In een notedop: wat zijn de belangrijkste veranderingen?

- Een aantal definities zoals bronstroom, CO₂-installatie, CO₂-systeem en CO₂-bron werden nieuw gedefinieerd of beter afgebakend.

- Een nieuw toegevoegd begrip zijn de 'commercieel verhandelbare standaardbrandstoffen/materiaalstromen'. De hoeveelheid brandstof/materiaal en de calorische waarde ervan zullen mogen afgeleid worden van de facturen van de leverancier.

- Onzekerheden dienen voortaan onderbouwd te worden, tenzij gebruik mag gemaakt worden van leveranciersgegevens of van standaardfactoren. Een aantal vereiste onzekerheden zijn ook veranderd.

En last but not least: installaties met een CO₂-uitstoot van minder dan 25 kton/a vallen vanaf 2008 in de nieuwe categorie 'kleine bedrijfslocaties' en mogen daardoor hun CO₂-emissies bepalen volgens sterk versoepelde eisen.

Wordt vervolgd ...

De cursus start dit najaar en loopt tot mei 2008. Indea stelde het programma van de module 'Industrie' samen.

Expert Willy Somers zal het tijdens één van de sessie uitgebreid hebben over stoom.

We leven in een informatiemaatschappij, en op internet is - mits wat google-zoekervaring - zowat alle info te vinden. Wat is dan nog de toegevoegde waarde van een blog op het Indea-web?

Wel, we gaan de uitdaging aan: we bieden u op regelmatige basis eigen interpretaties van wat op het web verschijnt, mét meerwaarde.

Weet u trouwens hoeveel één ton stoom kost? Dat we de ladder van Lansink ook op energie kunnen toepassen? En of je een energiestudie nodig hebt als je een nieuwe (stoom)installatie plaatst die minder verbruikt dat de vorige?

Te verwachten in onze volgende posts ...